De knapste Jood vandaag in barak 71 aan een hartverlamming overleden: de vice-consul van Nicaragua, de heer Vigeveno. Een rijzig man met goed verzorgde grijze baard, een Velasquez-kop; hij ging in loden windjack en zware bergschoenen door het kamp.’
Dat schreef journalist Philip Mechanicus op 12 november 1943 in zijn indringende ‘Dagboek uit Westerbork’ over José Vigeveno, de man meest links op deze foto.
Hij is een van 102.000 vermoorde Joden die we herdenken op de Nationale Holocaustherdenking, elk jaar gehouden op de laatste zondag van januari.
Op de foto zien we Vigeveno in het Sterkamp in Ommen in 1927, waar hij een prominente plek had in de organisatie. In het dagelijks leven was hij bankdirecteur en diplomaat. Als kunstkenner- en verzamelaar hielp hij in de zaak van zijn neef Jacques Goudstikker. Een schilderij uit zijn eigen collectie, een afbeelding van De Kruisiging door Rubens, werd onder dwang verkocht voor Hitlers geplande “Führermuseum” in Linz.
In deze gelukkiger tijden zit Vigeveno naast Rajagopal, de zakelijke rechterhand van Krishnamurti, die hem tien later zou adviseren om naar Amerika te vluchten. Sommige van zijn familieleden doen dat; Vigeveno niet.
Hij ging er van uit dat zijn diplomatieke status hem zou beschermen. Dat mocht niet zo zijn. Mechanicus schrijft: ‘Vlak voor zijn dood had hij een onderhoud met de commandant Gemmeker, waarschijnlijk ter bespreking van de onrechtmatigheid van zijn overbrenging naar Westerbork: hij kon zich beroepen op diplomatieke immuniteit’.
Op de Sterkampen sprak Krishnamurti, hier gezeten tussen de president van de Theosofische Vereniging Annie Besant en Van Nelle erfgenaam Kees van der Leeuw, over de noodzaak om niet te denken in termen van nationalisme, geen onderscheid te maken op basis van afkomst of etniciteit en afscheid te nemen van dogmatische ideologieën.
De wereld heeft niet naar hem geluisterd.
José Vigeveno werd 52 jaar oud. Hij is een van de fascinerende bezoekers van de Sterkampen die voorkomt in ‘De goeroe en de baron’, mijn boek dat uitkomt op 9 april. Als je meer wilt weten, kijk op: https://goeroebaron.nl/
De TwenteRander
